📜 Dịch giả
PHẨM THÍ DỤ
Lúc bấy giờ ngài Xá-Lợi-Phất hớn hở vui mừng, liền đứng dậy chấp tay chiêm ngưỡng dung nhan của đức Phật mà bạch Phật rằng: Nay con theo đức Thế-Tôn nghe được tiếng pháp này, trong lòng hớn hở được điều chưa từng có. Vì sao? Con xưa theo Phật nghe pháp như thế này, thấy các vị Bồ-Tát được thọ ký thành Phật mà chúng con chẳng được dự việc đó tự rất cảm thương mất vô lượng tri kiến của Như-Lai.
Thế-Tôn! Con thường khi một mình ở dưới cây trong núi rừng, hoặc ngồi hoặc đi kinh hành, hằng nghĩ như vậy: Chúng ta đồng vào pháp tánh, tại sao đức Như-Lai lại dùng pháp tiểu thừa mà tế độ cho?
Đó là lỗi của chúng con chớ chẳng phải là Thế-Tôn vậy. Vì sao? Nếu chúng con chờ Phật nói pháp sở nhân thành đạo vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác thời chắc do pháp Đại-thừa mà được độ thoát. Song chúng con chẳng hiểu Phật phương tiện theo cơ nghi mà nói pháp, vừa mới nghe Phật nói pháp vội tin nhận suy gẫm để chứng lấy.
Thế-Tôn! Con từ xưa đến nay trọn ngày luôn đêm hằng tự trách mình, mà nay được từ Phật nghe pháp chưa từng có, trước khi hề nghe, dứt các lòng nghi hối, thân ý thơ thới rất được an ổn. Ngày nay mới biết mình thật là Phật tử, từ miệng Phật sanh ra, từ pháp hóa sanh, được pháp phần của Phật.
Khi ấy, Ngài Xá-Lợi-Phất muốn tuyên lại nghĩa trên mà nói kệ rằng:
Con nghe tiếng pháp này Được điều chưa từng có Lòng rất đỗi vui mừng Lưới nghi đều đã trừ, Xưa nay nhờ Phật dạy Chẳng mất nơi Đại-thừa. Tiếng Phật rất ít có Hay trừ khổ chúng sanh Con đã được lậu tận Nghe cũng trừ lo khổ. Con ở nơi hang núi Hoặc dưới cụm cây rừng Hoặc ngồi hoặc kinh hành Thường suy nghĩ việc này, Thôi ôi! Rất tự trách Sao lại tự khi mình Chúng ta cũng Phật tử Đồng vào pháp vô lậu Chẳng được ở vị lai Nói pháp vô thượng đạo, Sắc vàng, băm hai tướng Mười lực các giải thoát. Đồng chung trong một pháp Mà chẳng được việc đây Tám mươi tướng tốt đẹp Mười tám pháp bất cộng Các công đức như thế Mà ta đều đã mất Lúc con kinh hành riêng Thấy Phật ở trong chúng Danh đồn khắp mười phương Rộng lợi ích chúng sanh Tự nghĩ mất lợi này Chính con tự khi dối Con thường trong ngày đêm Hằng suy nghĩ việc đó Muốn đem hỏi Thế-Tôn? Là mất hay không mất? Con thường thấy Thế-Tôn Khen ngợi các Bồ-Tát Vì thế nên ngày đêm Suy lường việc như vậy Nay nghe tiếng Phật nói Theo cơ nghi dạy Pháp Vô lậu khó nghĩ bàn Khiến chúng đến đạo tràng. Con xưa chấp tà kiến Làm thầy các Phạm-chí Thế-Tôn rõ tâm con Trừ tà nói Niết-bàn. Con trừ hết tà kiến Được chứng nơi pháp không Bấy giờ lòng tự bảo Được đến nơi diệt độ Mà nay mới tự biết Chẳng phải thực diệt độ. Nếu lúc được thành Phật Đủ ba mươi hai tướng Trời, người, chúng, Dạ-xoa Rồng, thần đều cung kính Bấy giờ mới được nói Dứt hẳn hết không thừa Phật ở trong đại chúng Nói con sẽ thành Phật Nghe tiếng pháp như vậy Lòng nghi hối đã trừ. Khi mới nghe Phật nói Trong lòng rất sợ nghi Phải chăng ma giả Phật Não loạn lòng ta ư? Phật dùng các món duyên Thí dụ khéo nói phô, Lòng kia an như biển Con nghe, lưới nghi dứt. Phật nói thuở quá khứ Vô lượng Phật diệt độ An trụ trong phương tiện Cũng đều nói pháp đó. Phật hiện tại, vị lai. Số nhiều cũng vô lượng Cũng dùng các phương tiện Diễn nói pháp như thế. Như Thế-Tôn ngày nay Từ sanh đến xuất gia Được đạo Chuyển-pháp-luân Cũng dùng phương tiện nói Thế-Tôn nói đạo thật Ba tuần không nói được Vì thế con định biết Không phải ma giả Phật Con sa vào lưới nghi Cho là ma làm ra. Nghe tiếng Phật êm dịu Sâu xa rất nhiệm mầu Nói suốt pháp thanh tịnh Tâm con rất vui mừng. Nghi hối đã hết hẳn An trụ trong thật trí Con quyết sẽ thành Phật Được trời, người cung kính Chuyển pháp-luân vô thượng Giáo hóa các Bồ-Tát.
Lúc bấy giờ, đức Phật bảo ngài Xá-Lợi-Phất: “Ta nay ở trong hàng trời, người, Sa-môn, Bà-la-môn mà nói. Ta xưa từng ở nơi hai muôn ức Phật vì đạo vô thượng nên thường giáo hóa ông, ông cũng lâu dài theo ta thọ học, ta dùng phương tiện dẫn dắt ông sanh vào trong pháp ta”. Xá-Lợi-Phất! Ta thuở xưa dạy ông chí nguyện Phật đạo, ông nay đều quên mà bèn tự nói đã được diệt độ. Ta nay lại muốn khiến ông nghĩ nhớ bản nguyện cùng đạo đã làm, mà vì các Thanh-văn nói kinh Đại-thừa tên là: “Diệu- Pháp Liên- Hoa” là pháp giáo hoá Bồ-Tát được chư Phật hộ niệm.
Xá-Lợi-Phất! Ông đến đời vị lai, quá vô lượng vô biên bất-khả tư-nghì kiếp, cúng dường bao nhiêu nghìn muôn ức Phật, phụng trì chánh pháp đầy đủ đạo tu hành của Bồ-Tát, sẽ thành Phật hiệu là Hoa-Quang Như-Lai, Ứng-cúng, Chánh-biến-tri, Minh-hạnh-túc, Thiện-thệ, Thế-gian-giải, Vô-thượng-sĩ, Điều-ngự trượng-phu, Thiên-nhân-sư, Phật Thế-Tôn.
Nước tên: Ly-Cấu, cõi đó bằng thẳng thanh tịnh đẹp đẽ an ổn giàu vui, trời người đông đảo. Lưu ly làm đất, có tám đường giao thông, dây bằng vàng ròng để giăng bên đường, mé đường đều có hàng cây bằng bảy báu, thường có hoa trái. Đức Hoa-Quang Như-Lai cũng dùng ba thừa giáo hóa chúng sanh.
Xá-Lợi-Phất! Lúc đức Phật ra đời dầu không phải là đời ác mà bởi bản nguyện nên nói pháp ba thừa. Kiếp đó tên là “Đại-Bảo-Trang-Nghiêm”. Vì sao gọi là “Đại-Bảo-Trang-Nghiêm”? Vì trong cõi đó dùng Bồ-Tát làm “Đại-Bảo” vậy. Các Bồ-Tát trong số đông vô lượng vô biên bất-khả tư-nghì, tính kể hay thí dụ đều không đến được, chẳng phải sức trí huệ của Phật không ai có thể biết được. Khi muốn đi thì có hoa đỡ chân.
Các vị Bồ-Tát đó không phải hàng mới phát tâm, đều đã trồng cội từ lâu. Ở nơi vô lượng trăm nghìn muôn ức đức Phật, tịnh tu phạm hạnh hằng được các Phật khen. Thường tu trí huệ của Phật đủ sức thần thông lớn, khéo biết tất cả các pháp môn, ngay thật không dối, chí niệm bền vững bậc Bồ-Tát như thế, khắp đầy nước đó.
Xá-Lợi-Phất! Đức Phật Hoa-Quang thọ mười hai tiểu kiếp, trừ còn làm vương tử chưa thành Phật. Nhân dân nước đó thọ tám tiểu kiếp. Đức Hoa-Quang Như-Lai quá mười hai tiểu kiếp thọ ký vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác cho Kiên-Mãn Bồ-Tát mà bảo các Tỳ-kheo: Ông Kiên-mãn Bồ-Tát này kế đây sẽ thành Phật hiệu là Hoa-Túc An-Hành Như-Lai, Ứng-cúng, Chánh-biến-tri, cõi nước của đức Phật đó cũng lại như đây.
Xá-Lợi-Phất! Sau khi Phật Hoa-Quang đó diệt độ, chánh pháp trụ lại trong đời ba mươi hai tiểu kiếp, tượng pháp trụ đời cũng ba mươi hai tiểu kiếp.
Lúc ấy, đức Thế-Tôn muốn tuyên lại nghĩa trên mà nói kệ rằng:
Xá-Lợi-Phất đời sau Thành đấng Phật trí khắp Hiệu rằng: Phật Hoa-Quang Sẽ độ vô lượng chúng. Cúng dường vô số Phật Đầy đủ hạnh Bồ-Tát Các công đức thập lực Chứng được đạo vô thượng Quá vô lượng kiếp rồi Kiếp tên Đại-Bảo-Nghiêm Cõi nước tên Ly-Cấu Trong sạch không vết nhơ Dùng lưu ly làm đất Dây vàng giăng đường sá Cây bảy báu sắc đẹp Thường có hoa cùng trái Bồ-Tát trong cõi đó Chí niệm thường bền vững Thần thông ba-la-mật Đều đã trọn đầy đủ Nơi vô số đức Phật Khéo học đạo Bồ-Tát Những Đại-sĩ như thế Phật Hoa-Quang hóa độ. Lúc Phật làm vương tử Rời nước bỏ vinh hoa Nơi thân cuối rốt sau Xuất gia thành Phật đạo Phật Hoa-Quang trụ thế Thọ mười hai tiểu kiếp Chúng nhân dân nước đó Sống lâu tám tiểu kiếp Sau khi Phật diệt độ Chánh pháp trụ ở đời Ba mươi hai tiểu kiếp Rộng độ các chúng sanh Chánh pháp diệt hết rồi Tượng pháp cũng băm hai Xá-lợi rộng truyền khắp Trời, người, khắp cúng dường Phật Hoa-Quang chỗ làm Việc đó đều như thế. Đấng Lưỡng-Túc-Tôn kia Rất hơn không ai bằng Phật tức là thân ông Nên phải tự vui mừng.
Bấy giờ bốn bộ chúng: Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Cận-sự-nam, Cận-sự-nữ và cả đại-chúng: trời, rồng, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-dà, v.v… thấy Xá-Lợi-Phất ở trước Phật lãnh lấy lời dự ghi sẽ thành vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác, lòng rất vui mừng hớn hở vô lượng. Mỗi người đều cởi y trên của mình đang đắp để cúng dường Phật.
Thích-Đề Hoàn-Nhơn cùng Phạm-Thiên-Vương v.v… và vô số thiên tử cũng đem y đẹp của trời, hoa trời Mạn-đà-la, Ma-ha Mạn-đà-la v.v… cúng dường nơi Phật. Y trời tung lên liền trụ giữa hư không mà tự xoay chuyển. Các kỹ nhạc trời trăm nghìn muôn thứ ở giữa hư không đồng thời đều trổi. Rưới các thứ hoa trời mà nói lời rằng: “Đức Phật xưa ở thành Ba-La-Nại, ban đầu chuyển-pháp-luân rất lớn vô thượng”.
Lúc đó các Thiên tử muốn tuyên lại nghĩa trên mà nói kệ rằng:
Xưa ở thành Ba-Nại Chuyển pháp-luân Tứ- Đế Phân biệt nói các pháp Sanh diệt của năm nhóm Nay lại chuyển-pháp-luân Rất lớn diệu vô thượng, Pháp đó rất sâu mầu Ít có người tin được. Chúng ta từ xưa lại Thường nghe Thế-Tôn nói Chưa từng nghe thượng pháp Thâm diệu như thế này, Thế-Tôn nói pháp đó Chúng ta đều tùy hỷ, Đại trí Xá-Lợi-Phất Nay được lãnh Phật ký Chúng ta cũng như vậy Quyết sẽ được thành Phật, Trong tất cả thế gian Rất tôn không còn trên Phật đạo chẳng thể bàn Phương tiện tùy nghi nói Ta bao nhiêu nghiệp phước Đời nay hoặc quá khứ Và công đức thấy Phật. Trọn hồi hướng Phật đạo.
Bấy giờ, Xá-Lợi-Phất bạch rằng: “Thế-Tôn! con nay không còn nghi hối, tự mình ở trước Phật được thọ ký thành vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác. Các vị tâm tự tại một nghìn hai trăm đây, lúc xưa ở bậc hữu-học, Phật thường dạy rằng : “Pháp của ta hay lìa sanh, già, bệnh, chết rốt ráo Niết-bàn”. Các vị hữu-học vô-học đây cũng đều đã tự rời chấp ngã cùng chấp có, chấp không v.v… nói là được Niết-bàn, mà nay ở trước đức Thế-Tôn nghe chỗ chưa từng nghe, đều sa vào nghi lầm. Hay thay Thế-Tôn! Xin Phật vì bốn chúng nói nhân duyên đó, khiến lìa lòng nghi hối.”
Khi ấy, Phật bảo ngài Xá-Lợi-Phất: Ta trước đâu không nói rằng: “Các Phật Thế-Tôn dùng các món nhân duyên lời lẽ thí dụ phương tiện mà nói pháp đều là vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác ư? Các điều nói đó đều vì dạy Bồ-Tát vậy. Nhưng Xá-Lợi-Phất! Nay ta sẽ dùng một thí dụ để chỉ rõ lại nghĩa đó, những người có trí do thí dụ mà được hiểu.”
Xá-Lợi-Phất! Như trong quốc ấp, tụ lạc có vị đại Trưởng-giả tuổi đã già suy, của giàu vô lượng, có nhiều nhà ruộng và các tôi tớ. Nhà ông rộng lớn mà chỉ có một cửa để ra vào, người ở trong đó rất đông; hoặc một trăm, hai trăm cho đến năm trăm người, lầu gác đã mục, vách phên sụp đổ, chân cột hư nát, trính xiêng xiêu ngã, bốn phía đồng một lúc, lửa bỗng nổi lên đốt cháy nhà cửa.
Các người con của Trưởng-giả hoặc mười người, hoặc hai mươi người, hoặc đến ba mươi người ở trong nhà đó. Trưởng-giả thấy lửa từ bốn phía nhà cháy lên, liền rất sợ sệt mà nghĩ rằng: Ta dầu có thể ở nơi cửa của nhà cháy này, ra ngoài rất an ổn, song các con ở trong nhà lửa ưa vui chơi giỡn không hay biết, không sợ sệt, lửa đến đốt thân rất đau khổ lắm, mà lòng chẳng nhàm lo, không có ý cầu ra khỏi.
Xá-Lợi-Phất! Ông Trưởng-giả đó lại nghĩ: thân và tay của ta có sức mạnh, nên dùng vạt áo hoặc dùng ghe đẳng từ trong nhà mà ra ngoài. Ông lại nghĩ: Nhà này chỉ có một cái cửa mà lại hẹp nhỏ, các con thơ bé chưa hiểu, mê đắm chơi giỡn hoặc vấp ngã bị lửa đốt cháy, ta nên vì chúng nó mà nói những việc đáng sợ.
Nhà này đã bị cháy phải mau ra liền, chớ để bị lửa đốt hại. Nghĩ như thế theo chỗ đã nghĩ đó mà bảo các con: “Các con mau ra!” Cha dầu thương xót khéo nói để dụ dỗ, mà các người con ưa vui chơi chẳng khứng tin chịu, chẳng sợ sệt, trọn không có lòng muốn ra, lại cũng chẳng hiểu gì là lửa? gì là nhà? thế nào là hại? Chỉ cứ đông tây chạy giỡn nhìn cha mà thôi.
Bấy giờ, Trưởng-giả liền nghĩ nhà này đã bị lửa lớn đốt cháy, ta cùng các con nếu không ra liền chắc sẽ bị cháy, ta nay nên bày chước phương tiện khiến cho các con được khỏi nạn này.
Cha biết các con đều vẫn có lòng thích các đồ chơi trân báu lạ lùng, nếu có, chắc chúng nó ưa đắm, mà bảo các con rằng : “Đây này là những món ít có khó được mà các con có thể vui chơi, nếu các con không ra lấy sau chắc buồn ăn năn. Các thứ xe dê, xe hươu, xe trâu như thế, nay ở ngoài cửa có thể dùng dạo chơi, các con ở nơi nhà lửa nên mau ra đây tùy ý các con muốn, cha đều sẽ cho các con”.
Lúc bấy giờ, các người con nghe cha nói đồ chơi báu đẹp vừa ý mình nên lòng mỗi người đều mạnh mẽ xô đẩy lẫn nhau cùng đua nhau ruổi chạy tranh ra khỏi nhà lửa. Khi đó Trưởng-giả thấy các con được an ổn ra khỏi nhà lửa đều ở trong đường ngã tư nơi đất trống không còn bị chướng ngại, tâm ông thơ thới vui mừng hớn hở.
Bấy giờ, các người con đều thưa với cha rằng :
“Cha lúc nãy hứa cho những đồ chơi tốt đẹp, nào xe dê, xe hươu, xe trâu xin liền ban cho.”
Xá-Lợi-Phất! Khi đó Trưởng-giả đều cho các con đồng một thứ xe lớn, xe đó cao rộng chưng dọn bằng các món báu, lan can bao quanh, bốn phía treo linh, lại dùng màn lọng giăng che ở trên, cũng dùng đồ báu đẹp tốt lạ mà trau giồi đó, dây bằng báu kết thắt các dải hoa rủ xuống, nệm chiếu mềm mại trải chồng, gối đỏ để trên, dùng trâu trắng kéo, sắc da mập sạch thân hình mập đẹp, có sức rất mạnh bước đi ngay bằng mau lẹ như gió, lại có đông tôi tớ để hầu hạ đó.
Vì cớ sao? Vì ông Trưởng-giả đó của giàu vô lượng, các thứ kho tàng thảy đều đầy ngập, ông nghĩ rằng :
“Của cải của ta nhiều vô cực, không nên dùng xe nhỏ xấu kém mà cho các con, nay những trẻ thơ này đều là con của ta, đồng yêu không thiên lệch, ta có xe bằng bảy báu như thế số nhiều vô lượng nên lấy lòng bình đẳng mà đều cho chúng nó, chẳng nên sai khác.”
Vì sao? Dầu đem xe của ta đó khắp cho cả người một nước hãy còn không thiếu huống gì các con. Lúc ấy các người con đều ngồi xe lớn được điều chưa từng có, không phải chỗ trước kia mình trông.
Xá-Lợi-Phất! Ý của ông nghĩ sao? Ông Trưởng-giả đó đồng đem xe trân báu lớn cho các người con, có lỗi hư vọng chăng?
Xá-Lợi-Phất thưa :
“Thưa Thế-Tôn ! Không, ông Trưởng giả chỉ làm cho các con được khỏi nạn lửa, toàn thân mạng chúng nó chẳng phải là hư vọng. Vì sao? Nếu được toàn thân mạng bèn đã được đồ chơi tốt đẹp, huống nữa là dùng phương tiện cứu vớt ra khỏi nhà lửa.
Thế-Tôn! Dầu ông Trưởng-giả đó nhẫn đến chẳng cho một thứ xe rất nhỏ còn chẳng phải hư vọng. Vì sao? Vì ông Trưởng-giả đó trước có nghĩ như vầy: Ta dùng trước phương tiện cho các con được ra khỏi, vì nhân duyên đó nên không hư vọng vậy. Huống gì ông Trưởng-giả tự biết mình của giàu vô lượng muốn lợi ích các con mà đồng cho xe lớn!”
Phật bảo ngài Xá-Lợi-Phất:
“Hay thay! Hay thay! Như lời ông nói, Xá-Lợi-Phất! Như-Lai cũng lại như thế, Phật là cha của tất cả thế gian, ở nơi các sự sợ hãi suy não lo buồn vô minh che tối hết hẳn không còn thừa, mà trọn thành tựu vô lượng tri-kiến, trí-lực, vô-sở-úy; có sức đại thần thông cùng sức trí huệ đầy đủ các món phương tiện. Trí huệ Ba-la-mật, đại từ đại bi thường không hề lười mỏi. Hằng vì cầu việc lành lợi cho tất cả muôn loại mà sanh vào nhà lửa tam giới cũ mục này, để độ chúng sanh ra khỏi nạn lửa; sanh, già, bệnh, chết, lo buồn khổ não, ngu si tối tăm, ba độc; dạy bảo cho chúng sanh được vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác.
Ta thấy, các chúng sanh bị những sự sanh, già, bệnh, chết, lo buồn khổ não nó đốt cháy, cũng vì năm món dục tài lợi mà bị các điều thống khổ. Lại vì tham mê đeo đuổi tìm cầu nên hiện đời thọ các điều khổ, đời sau thọ khổ địa-ngục, súc-sanh, ngạ-quỷ. Nếu sanh lên trời và ở trong loài người thời nghèo cùng khốn khổ, bị khổ về người yêu thường xa lìa, kẻ oán ghét lại gặp gỡ. Các món khổ như thế chúng-sanh chìm trong đó vui vẻ dạo chơi, chẳng hay biết, chẳng kinh chẳng sợ, cũng chẳng sanh lòng nhàm không cầu giải thoát; ở trong nhà lửa tam giới này đông tây rảo chạy dầu bị khổ nhiều vẫn chẳng lấy làm lo.
Xá-Lợi-Phất! Đức Phật thấy việc này rồi bèn nghĩ rằng: Ta là cha của chúng sanh nên cứu chúng nó ra khỏi nạn khổ đó, ban vô lượng vô biên món trí huệ vui của Phật để chúng nó dạo chơi.
Xá-Lợi-Phất! Đức Như-Lai lại nghĩ: Nếu ta chỉ dùng sức thần thông cùng sức trí huệ bỏ chước phương tiện, mà vì chúng sanh khen ngợi các món tri-kiến, trí-lực, vô-sở-úy của Như-Lai, ắt chúng sanh chẳng có thể do đó mà được độ thoát.Vì sao? Vì các chúng sanh đó chưa khỏi sự sanh, già, bệnh, chết, lo buồn, đau khổ, đương bị thiêu đốt trong nhà lửa tam giới, làm sao có thể hiểu được trí huệ của Phật. Xá-Lợi-Phất! Như ông Trưởng-giả kia dầu thân và tay có sức mạnh mà chẳng dùng đó, chỉ ân cần phương tiện gắng cứu các con thoát nạn nhà lửa, rồi sau đều cho xe trân báu lớn.
Đức Như-Lai cũng lại như thế, dầu có trí lực cùng sức vô úy mà chẳng dùng đến, chỉ dùng trí huệ phương tiện nơi nhà lửa tam giới cứu vớt chúng sanh, vì chúng sanh nói ba thừa Thanh-văn, Duyên-giác cùng Phật-thừa mà bảo rằng : ”Các ngươi không nên ưa ở trong nhà lửa tam giới, chớ có ham mê các món sắc, thanh, hương, vị, xúc thô hèn, nếu tham, mê ắt sinh ái nhiễm thời sẽ bị nó đốt; các ngươi mau ra khỏi ba cõi sẽ được chứng ba thừa: Thanh-văn, Duyên-giác và Phật-thừa.
Nay ta vì các người mà bảo nhiệm việc đó quyết không dối vậy. Các người chỉ nên siêng năng tinh-tấn tu hành”. Đức Như-Lai dùng phương tiện ấy để dụ dẫn chúng sanh thẳng đến, lại bảo: “Các ngươi nên biết rằng pháp ba thừa đó đều là pháp của các đấng Thánh khen ngợi, là pháp tự tại không bị ràng buộc không còn phải nương gá tìm cầu, ngồi trong ba thừa này dùng các món căn, lực, giác-chi, thánh-đạo, thiền định vô lậu cùng giải thoát tam muội v.v… để tự vui sướng, được vô lượng sự an ổn khoái lạc”.
Xá-Lợi-Phất! nếu có chúng sanh nào bề trong có trí tánh, theo đức Phật Thế-Tôn nghe pháp tin nhận ân cần tinh tấn, muốn chóng ra khỏi ba cõi tự cầu chứng Niết-bàn, gọi đó là Thanh-văn thừa, như các người con kia vì cầu xe dê mà ra khỏi nhà lửa.
Nếu có chúng sanh nào theo đức Thế-Tôn nghe pháp, tin nhận, rồi ân cần tinh tấn, cầu trí huệ tự nhiên ưa thích riêng lẻ vắng lặng, sâu rõ nhân duyên của các pháp, gọi đó là Duyên-giác-thừa, như các người con kia vì cầu xe hươu mà ra khỏi nhà lửa.
Nếu có chúng sanh nào theo đức Phật Thế-Tôn nghe pháp tin nhận, siêng tu tinh tấn cầu nhứt-thiết-trí, Phật-trí, tự-nhiên-trí, vô-sư-trí, các món tri-kiến-lực, vô-úy của Như-Lai, có lòng thương xót làm an vui cho vô lượng chúng sanh, lợi ích trời, người, độ thoát tất cả, hạng đó gọi là Đại-thừa, Bồ-Tát vì cầu được thừa này thời gọi là Ma-ha-tát, như các người con kia cầu xe trâu mà ra khỏi nhà lửa.
Xá-Lợi-Phất! Như ông Trưởng-giả kia thấy các con được an ổn ra khỏi nhà lửa đến chỗ vô úy, ông tự nghĩ, ta của giàu vô lượng, nên bình đẳng đem xe lớn đồng cho các con. Đức Như-Lai cũng lại như thế, là cha của tất cả chúng sanh, nếu thấy có vô lượng nghìn ức chúng sanh do cửa Phật giáo mà thoát khỏi khổ, đường hiểm đáng sợ của ba cõi được sự vui Niết-bàn.
Bấy giờ, đức Như-Lai bèn nghĩ: “Ta có vô lượng vô biên trí huệ, lực-vô-úy v.v… tạng pháp của các đức Phật, các chúng sanh này đều là con của ta đồng ban cho pháp Đại-thừa, chẳng để có người được diệt độ riêng, đều đem pháp diệt độ của Như-Lai mà cho chúng sanh nó diệt độ.
Những chúng sanh đã thoát khỏi ba cõi đó, Phật đều cho món vui thiền định, giải thoát v.v… của các đức Phật, các món đó đều là một tướng, một thứ mà các đấng Thánh khen ngợi, hay sanh ra sự vui sạch mầu bậc nhất.
Xá-Lợi-Phất! Như ông Trưởng-giả ban đầu dùng ba thứ xe dụ dẫn các con, sau rồi chỉ ban cho xe lớn vật báu trang nghiêm an ổn thứ nhất, song ông Trưởng-giả kia không có lỗi hư dối. Đức Như-Lai cũng như thế, không có hư dối, ban đầu nói ba thừa dẫn dắt chúng sanh sau rồi chỉ dùng Đại-thừa mà độ giải thoát đó.
Vì sao? Như-Lai có vô lượng tạng pháp trí huệ, lực, vô-sở-úy, có thể ban pháp Đại-thừa cho tất cả chúng sanh, chỉ vì chúng sanh không thọ được hết.
Xá-Lợi-Phất! Vì nhân duyên đó nên phải biết các đức Như-Lai dùng sức phương tiện ở nơi một Phật-thừa phân biệt nói thành ba.”
Đức Phật muốn tuyên lại nghĩa trên mà nói kệ rằng:
Thí như ông Trưởng-giả Có một căn nhà rất lớn Nhà đó đã lâu cũ Mà lại rất xấu xa, Phòng nhà vừa cao nguy Gốc cột lại gẫy mục Trính xiêng đều xiêu vẹo Nền móng đã nát rã, Vách phên đều sụp đổ Đất bùn rơi rớt xuống, Tranh lợp sa tán loạn Kèo đòn tay rời khớp, Bốn bề đều cong vạy Khắp đầy những tạp nhơ, Có đến năm trăm người Ở đỗ nơi trong đó. Chim xi, hiêu, điêu, thứu, Qua, chim thước, cưu, cáp Loài ngoan-xà, phúc-yết, Giống ngô-công, do-diên, Loài thủ-cung, bá-túc Dứu-ly cùng hề-thử Các giống độc trùng dữ Ngang dọc xen ruỗi chạy, Chỗ phẩn giải hôi thối. Đồ bất tịnh chảy tràn Các loài trùng khương lương Bu nhóm ở trên đó, Cáo, sói cùng dã-can Liếm nhai và dày đạp Cắn xé những thây chết Xương thịt bừa bãi ra, Do đây mà bầy chó Đua nhau đến ngoạm lấy, Ốm đói và sợ sệt Nơi nơi tìm món ăn Giành giựt cấu xé nhau Gầm gừ gào sủa rên, Nhà đó sự đáng sợ Những biến trạng dường ấy. Khắp chỗ đều có những Quỷ, lî, mị, vọng, lượng Quỷ Dạ-xoa quỉ dữ Nuốt ăn cả thịt người, Các loài trùng độc dữ Những cầm thú hung ác Ấp, cho bú sản sanh Đều tự giấu gìn giữ Quỷ Dạ-xoa đua đến Giành bắt mà ăn đó, Ăn đó no nê rồi Lòng hung dữ thêm hăng Tiếng chúng đánh cãi nhau Thật rất đáng lo sợ. Những quỉ Cưu-bàn-trà Ngồi xổm trên đống đất Hoặc có lúc hỏng đất Một thước hay hai thước Qua rồi lại, dạo đi Buông lung chơi cùng giỡn Nắm hai chân của chó Đánh cho la thất thanh Lấy chân đạp trên cổ Khủng bố chó để vui. Lại có các giống quỷ Thân nó rất cao lớn Trần truồng thân đen xấu Thường ở luôn trong đó Rền tiếng hung ác lớn Kêu la tìm món ăn Lại có các giống quỷ Cổ nó nhỏ bằng kim, Lại có các giống quỷ Đầu nó như đầu trâu Hoặc là ăn thịt người Hoặc là ăn thịt chó, Đầu tóc rối tung lên Rất ác lại hung hiểm, Bị đói khát bức ngặt Kêu la vừa rong chạy Dạ-xoa cùng quỷ đói Các chim muông ác độc Đói gấp rảo bốn bề Rình xem các cửa sổ Các nạn dường thế đấy Vô lượng việc ghê sợ Nhà cũ mục trên đó Thuộc ở nơi một người Người ấy vừa mới ra Thời gian chưa bao lâu Rồi sau nhà cửa đó Bỗng nhiên lửa cháy đỏ Đồng một lúc bốn bề Ngọn lửa đều hừng hực, Rường cột và trính xiêng Tiếng tách nổ vang động Nát gẫy rơi rớt xuống Vách phên đều lở ngã, Các loại quỷ thần thảy Đồng cất tiếng kêu to, Các giống chim điêu, thứu Quỷ Cưu-bàn-trà thảy Kinh sợ chạy sảng sốt Vẫn không tự ra được, Thú dữ loài trùng độc Chui núp trong lỗ hang Các quỷ Tỳ-xá-xà Cũng ở trong hang đó Vì phước đức kém vậy Bị lửa đến đốt bức Lại tàn hại lẫn nhau Uống máu ăn thịt nhau. Những loại thú dã-can Thời đều đã chết trước Các giống thú dữ lớn Giành đua đến ăn nuốt. Khói tanh bay phùn phụt Phủ khắp bít bốn bề, Loài ngô-công, do-diên Cùng với rắn hung độc Bị lửa lòn đốt cháy Tranh nhau chạy khỏi hang Quỷ Bàn-trà rình chờ Liền bắt lấy mà ăn. Lại có các ngã-quỷ Trên đầu lửa rực cháy Đói khát rất nóng khổ Sảng sốt chạy quàng lên, Nhà lửa đó dường ấy Rất đáng nên ghê sợ Độc hại cùng tai lửa Các nạn chẳng phải một. Lúc bấy giờ chủ nhà Đứng ở nơi ngoài cửa Nghe có người mách rằng: Các người con của ông Trước đây vì dạo chơi Mà đến vào nhà này Thơ bé không hiểu biết Chỉ vui ham ưa đắm. Trưởng-giả vừa nghe xong Kinh sợ vào nhà lửa Tìm phương nghi cứu tế Cho con khỏi thiêu hại Mà dụ bảo các con Nói rõ các hoạn nạn: Nào ác quỷ độc trùng Hỏa tai lan tràn cháy Các sự khổ thứ lớp Nối luôn không hề dứt Loài độc xà, ngươn phúc Và các quỷ Dạ-xoa Cùng quỷ Cưu-bàn-trà Những dã-can, chồn, chó Chim điêu, thứu xi, hiêu Lại giống bá túc thảy Đều đói khát khổ gấp Rất đáng phải ghê sợ Chỗ khổ nạn như thế Huống lại là lửa lớn. Các con nhỏ không hiểu Dầu có nghe cha dạy Cứ vẫn còn ham ưa Vui chơi mãi không thôi Bấy giờ trưởng-giả kia Mới bèn nghĩ thế này Các con như thế đó Làm ta thêm sầu não Nay trong nhà lửa này Không một việc đáng vui Mà các con ngây dại Vẫn ham mê vui chơi Chẳng chịu nghe lời ta Toan sẽ bị lửa hại. Ông bèn lại suy nghĩ Nên bày các phương tiện Bảo với các con rằng: Cha có rất nhiều thứ Các đồ chơi trân kỳ Những xe báu tốt đẹp Nào xe dê, xe hươu Cùng với xe trâu lớn Hiện để ở ngoài cửa Các con mau ra đây Cha chính vì các con Mà sắm những xe này Tùy ý các con thích Có thể để dạo chơi. Các con nghe cha nói Các thứ xe như vậy Tức thời cùng giành đua Rảo chạy ra khỏi nhà Đến nơi khoảng đất trống Rời những sự khổ nạn Trưởng-giả thấy các con Được ra khỏi nhà lửa Ở nơi ngã tư đường Đều ngồi tòa sư-tử Ông bèn tự mừng rằng Ta nay rất mừng vui Những đứa con ta đây Đẻ nuôi rất khó lắm Chúng nhỏ dại không hiểu Mới lầm vào nhà hiểm Có nhiều loài trùng độc Quỷ, lî mị đáng sợ Lửa lớn cháy hừng hực Bốn phía đều phựt lên Mà các trẻ con này Lại ham ưa vui chơi Nay ta đã cứu chúng Khiến đều được thoát nạn Vì thế các người ơi! Ta nay rất vui mừng. Khi ấy các người con Biết cha đã ngồi an Đều đến bên chỗ cha Mà thưa cùng cha rằng: Xin cha cho chúng con Ba thứ xe báu lạ Như vừa rồi cha hứa Các con mau ra đây Sẽ cho ba thứ xe Tùy ý các con muốn Bây giờ chính phải lúc Xin cha thương cấp cho. Trưởng-giả giàu có lớn Kho đụn rất nhiều đầy Vàng bạc cùng lưu ly Xa-cừ ngọc mã-não, Dùng những món vật báu Tạo thành các xe lớn Chưng dọn trang nghiêm đẹp Khắp vòng có bao lơn Bốn mặt đều treo linh Dây vàng xen thắt tụi Lưới mành kết trân châu Giăng bày phủ phía trên Hoa vàng các chuỗi ngọc Lòng thòng rủ khắp chỗ Các màu trang sức đẹp Khắp vòng xây quanh xe Dùng nhiễu hàng mềm mại Để làm nệm lót ngồi Vải quí mịn rất tốt Giá trị đến nghìn muôn Bóng láng trắng sạch sẽ Dùng trải trùm trên nệm Có trâu trắng to lớn Mập khỏe nhiều sức mạnh Thân hình rất tươi tốt Để kéo xe báu đó Đông những tôi và tớ Mà chực hầu giữ gìn Đem xe đẹp như thế Đồng ban cho các con Các con lúc bấy giờ Rất vui mừng hớn hở Ngồi trên xe báu đó Dạo đi khắp bốn phương Vui chơi nhiều khoái lạc Tự tại không ngăn ngại. Bảo Xá-Lợi-Phất này Đức Phật cũng như vậy Tôn cả trong hàng Thánh Cha lành của trong đời Tất cả các chúng sanh Đều là con của ta Say mê theo thế lạc Không có chút huệ tâm Ba cõi hiểm không an Dường như nhà lửa cháy Các nạn khổ dẫy đầy Rất đáng nên ghê sợ Thường có những sanh, già Bệnh, chết và rầu lo Các thứ lửa như thế Cháy hừng chẳng tắt dứt Đức Như-Lai đã lìa Nhà lửa ba cõi đó Vắng lặng ở thong thả An ổn trong rừng nội Hiện nay ba cõi này Đều là của ta cả Những chúng sanh trong đó Cũng là con của ta Mà nay trong ba cõi Có nhiều thứ hoạn nạn Chỉ riêng một mình ta Có thể cứu hộ chúng Dầu lại đã dạy bảo Mà vẫn không tin nhận Vì nơi các dục nhiễm Rất sanh lòng tham mê Bởi thế nên phương tiện Vì chúng nói ba thừa Khiến cho các chúng sanh Rõ ba cõi là khổ Mở bày cùng diễn nói Những đạo pháp xuất thế, Các người con đó thảy Nếu nơi tâm quyết định Đầy đủ ba món minh Và sáu món thần thông Có người được Duyên-Giác Hoặc bất thối Bồ-Tát. Xá-Lợi-Phất phải biết Ta vì các chúng sanh Dùng món thí dụ này Để nói một Phật-thừa Các ông nếu có thể Tin nhận lời nói đây. Tất cả người đều sẽ Chứng thành quả Phật đạo Phật thừa đây vi diệu Rất thanh tịnh thứ nhất Ở trong các thế giới Không còn pháp nào trên Của các Phật vui ưa, Tất cả hàng chúng sanh Đều phải nên khen ngợi Và cúng dường lễ bái Đủ vô lượng nghìn ức Các trí lực, giải thoát Thiền định và trí huệ Cùng pháp khác của Phật Chứng được thừa như thế Khắp cho các con thảy Ngày đêm cùng kiếp số Thường được ngồi dạo chơi Cho các hàng Bồ-Tát Cùng với chúng Thanh-văn Nương nơi thừa báu này Mà thẳng đến đạo tràng. Vì bởi nhân duyên đó Tìm kỹ khắp mười phương Lại không thừa nào khác Trừ Phật dùng phương tiện Bảo với Xá-Lợi-Phất! Bọn ông các người thảy Đều là con của ta Ta thời là cha lành. Các ông trải nhiều kiếp Bị các sự khổ đốt Ta đều đã cứu vớt Cho ra khỏi ba cõi Ta dầu ngày trước nói Các ông được diệt độ Nhưng chỉ hết sanh tử Mà thật thời chẳng diệt Nay việc nên phải làm Chỉ có trí huệ Phật. Nếu có Bồ-Tát nào Ở trong hàng chúng này Có thể một lòng nghe Pháp thật của các Phật, Các đức Phật Thế-Tôn Dầu dùng chước phương tiện Mà chúng sanh được độ Đều là Bồ-Tát cả Nếu có người trí nhỏ Quá mê nơi ái dục Phật bèn vì bọn này Mà nói lý khổ-đế, Chúng sanh nghe lòng mừng Được điều chưa từng có Đức Phật nói khổ-đế, Chơn thật không sai khác Nếu lại có chúng sanh Không rõ biết gốc khổ Quá say nơi khổ nhân Chẳng tạm rời bỏ được Phật vì hạng người này Dùng phương tiện nói dạy Nguyên nhân có các khổ Tham dục là cội gốc Nếu dứt được tham dục Khổ không chỗ nương đỗ Dứt hết hẳn các khổ Gọi là đế thứ ba Vì chứng diệt-đế vậy Mà tu hành đạo-đế Lìa hết các khổ phược Gọi đó là giải thoát Người đó nơi pháp gì Mà nói được giải thoát? Chỉ xa rời hy vọng Gọi đó là giải thoát Kỳ thực chưa phải được Giải thoát hẳn tất cả Đức Phật nói người đó Chưa phải thật diệt độ Vì người đó chưa được Đạo quả vô thượng vậy. Ý của ta không muốn Cho đó đến diệt độ, Ta là đấng Pháp-vương Tự tại nơi các Pháp Vì an ổn chúng sanh Nên hiện ra nơi đời. Xá-Lợi-Phất phải biết Pháp ấn của ta đây Vì muốn làm lợi ích Cho thế gian nên nói Tại chỗ ông đi qua Chớ có vọng tuyên truyền. Nếu có người nghe đến Tùy hỷ kính nhận lấy Phải biết rằng người ấy Là bậc bất-thối-chuyển Nếu có người tin nhận Kinh pháp vô thượng này. Thời người đó đã từng Thấy các Phật quá khứ Cung kính và cúng dường Cũng được nghe pháp này. Nếu người nào có thể Tin chịu lời ông nói Thời chính là thấy Ta Cũng là thấy nơi ông Cùng các chúng Tỳ-kheo Và các hàng Bồ-Tát. Phật vì người trí sâu Nói kinh Pháp-Hoa này Kẻ thức cạn nghe đến Mê lầm không hiểu được. Tất cả hàng Thanh-văn Cùng với Bích-chi-Phật Ở trong kinh pháp này Sức kia không hiểu được. Chính ông Xá-Lợi-Phất Hãy còn nơi kinh này Dùng lòng tin được vào Huống là Thanh-văn khác. Bao nhiêu Thanh-văn khác Do tin theo lời Phật Mà tùy thuận kinh này Chẳng phải trí của mình. Lại này Xá-Lợi-Phất! Kẻ kiêu mạn biếng lười Vọng so chấp lấy ngã Chớ vì nói kinh này, Hạng phàm phu biết cạn Quá mê năm món dục Nghe pháp không hiểu được Cũng chẳng nên vì nói. Nếu có người không tin Khinh hủy chê kinh này Thời là dứt tất cả Giống Phật ở thế gian. Nếu có người sịu mặt Mà ôm lòng nghi hoặc Ông nên lóng nghe nói Tội báo của người đó Hoặc Phật còn tại thế Hoặc sau khi diệt độ Nếu có người chê bai Kinh điển như thế này Thấy có người đọc tụng Biên chép thọ trì kinh Rồi khinh tiện ghét ghen Mà ôm lòng kết hờn Tội báo của người đó Ông nay lại lóng nghe. Người đó khi mạng chung Sa vào ngục A-tỳ Đầy đủ một kiếp chaün Kiếp mãn hết lại sanh Cứ xoay vần như thế Nhẫn đến vô số kiếp. Từ trong địa ngục ra Sẽ đọa vào súc sanh, Hoặc làm chó, dã-can Thân thể nó ốm gầy Đen điu thêm ghẻ lác Bị người thường chọc ghẹo Lại còn phải bị người Gớm nhờm và ghét rẻ Thường ngày đói khát khổ Xương thịt đều khô khan, Lúc sống chịu khổ sở Chết bị ném ngói đá Vì đoạn mất giống Phật Nên thọ tội báo đó Hoặc sanh làm lạc đà Hoặc sanh vào loài lừa Thân thường mang kéo nặng Lại thêm bị đánh đập Chỉ nhớ tưởng: nước, cỏ Ngoài ra không biết gì Vì khinh chê kinh này Mà mắc tội như vậy Có khi làm dã-can Đi vào trong xóm làng Thân thể đầy ghẻ lác Lại chột hết một mắt Bị bọn trẻ nhỏ vây Theo đánh đập liệng ném Chịu nhiều các đau khổ Hoặc có lúc phải chết Ở đây vừa chết rồi Liền lại thọ thân rắn Thân thể nó dài lớn Đến năm trăm do tuần Điếc ngây và không chân Lăn lóc đi bằng bụng Bị các loài trùng nhỏ Cắn rúc ăn thịt máu Bị khổ cả ngày đêm Không tạm có ngừng nghỉ Vì khinh chê kinh này Mà mắc tội như vậy. Nếu được sanh làm người Các căn đều ám độn Lùn xấu lại lệch què Đui điếc thêm lưng gù Có nói ra lời gì Mọi người không tin nhận Hơi miệng thường hôi thối Bị quỷ mị dựa nhập Nghèo cùng rất hèn hạ Bị người sai khiến luôn, Nhiều bệnh thân ốm gầy Không có chỗ cậy nhờ Dù nương gần với người Mà người chẳng để ý Nếu có được điều chi Thời liền lại quên mất, Nếu học qua nghề thuốc Theo đúng phép trị bịnh Mà bệnh người nặng thêm Hoặc có khi đến chết, Nếu tự mình có bệnh Không người chữa lành được Dù có uống thuốc hay Mà bệnh càng thêm nặng, Hoặc người khác phản nghịch Cướp giật trộm lấy của Các tội dường thế đó Lại tự mang vạ lây. Những người tội như đây Trọn không thấy được Phật Là vua trong hàng Thánh Thường nói pháp giáo hóa Những người tội như đây Thường sanh chỗ hoạn nạn Tâm cuồng loạn, tai điếc Trọn không nghe pháp được, Trải qua vô số kiếp Như số cát sông Hằng Sanh ra liền điếc câm Các căn chẳng đầy đủ Thường ở trong địa ngục Như dạo chơi vườn nhà, Ở tại các đạo khác Như ở nhà cửa mình Lạc đà, lừa, lợn, chó Là chỗ kia thường đi Vì khinh chê kinh này Mắc tội dường thế đó. Nếu được sanh làm người Điếc, đui lại câm, ngọng Nghèo cùng các tướng suy Dùng đó tự trang nghiêm. Sưng bủng bệnh khô khát Ghẻ, lác, cùng ung thư Các bệnh như trên đó Dùng làm y phục mặc, Thân thể thường hôi hám Nhơ nhớp không hề sạch Lòng chấp ngã sâu chặt Thêm nhiều tánh giận hờn Tình dâm dục hẫy hừng Đến chẳng chừa cầm thú, Vì khinh chê kinh này Mắc tội dường thế đó. Bảo cho Xá-Lợi-Phất! Người khinh chê kinh này Nếu kể nói tội kia Cùng kiếp cũng chẳng hết Vì bởi nhân duyên đó Ta vẫn bảo các ông Trong nhóm người vô trí Chớ nên nói kinh này Nếu có người lợi căn Sức trí huệ sáng láng Học rộng và nhớ dai Lòng mong cầu Phật đạo Những hạng người như thế Mới nên vì đó nói Nếu có người đã từng Thấy trăm nghìn ức Phật Trồng các cội đức lành Thâm tâm rất bền vững Hạng người được như thế Mới nên vì đó nói. Nếu có người tinh tấn Thường tu tập lòng từ Chẳng hề tiếc thân mạng Mới nên vì đó nói Nếu có người cung kính Không có sanh lòng khác Lìa xa các phàm phu Ở riêng trong núi thẩm Những hạng người như thế Mới nên vì đó nói Lại Xá-Lợi-Phất này! Nếu thấy có người nào Rời bỏ ác tri-thức Gần gũi bạn hiền lành Người được như thế ấy Mới nên vì đó nói. Nếu thấy hàng Phật tử Giữ giới hạnh trong sạch Như minh châu sáng sạch Ham cầu kinh Đại thừa Những người được như thế Mới nên vì đó nói. Nếu người không lòng giận Chắc thật ý dịu hòa Thường thương xót mọi loài Cung kính các đức Phật Hạng người tốt như thế Mới nên vì đó nói. Lại có hàng Phật tử Ở tại trong đại chúng Thuần dùng lòng thanh tịnh Các món nhân cùng duyên Thí dụ và lời lẽ Nói pháp không chướng ngại Những người như thế ấy Mới nên vì đó nói Nếu có vị Tỳ-kheo Vì cầu nhứt-thiết-trí Khắp bốn phương cầu pháp Chắp tay cung kính thọ Chỉ ưa muốn thọ trì Kinh điển về Đại-thừa Nhẫn đến không hề thọ Một bài kệ kinh khác Hạng người được như thế Mới nên vì đó nói. Như có người chí tâm Cầu xá-lợi của Phật Cầu kinh cũng như thế Được rồi đỉnh lễ thọ Người đó chẳng còn lại Có lòng cầu kinh khác Cũng chưa từng nghĩ tưởng Đến sách vở ngoại đạo Người được như thế ấy Mới nên vì đó nói. Bảo cùng Xá-Lợi-Phất! Ta nói các sự tướng Của người cầu Phật đạo Cùng kiếp cũng chẳng hết Những người như thế đó Thời có thể tin hiểu Ông nên vì họ nói Kinh Diệu-Pháp Liên-Hoa.
PHẨM ‘TÍN GIẢI’
Lúc bấy giờ, các Ngài Tuệ-Mệnh Tu-Bồ-Đề, Đại Ca-Chiên-Diên, Đại Ca-Diếp, Đại Mục-Kiền-Liên, từ nơi Phật được nghe pháp chưa từng có. Đức Thế-Tôn dự ghi cho Ngài Xá-Lợi-Phất sẽ thành vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác, sanh lòng hy hữu hớn hở vui mừng, liền từ chỗ ngồi đứng dậy sửa y phục trịch bày vai hữu, gối hữu chấm đất, một lòng chấp tay cúi mình cung kính chiêm ngưỡng dung nhan Phật mà bạch cùng Phật rằng:
“Chúng con ở đầu trong hàng Tăng, tuổi đều già lụn, tự cho đã được Niết-bàn không kham nhiệm gì nữa, chẳng còn thẳng cầu thêm đạo vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác.”
Đức Thế-Tôn thuở trước nói pháp đã lâu, lúc đó chúng con ngồi nơi toàn thân thể mỏi mệt, chỉ nhớ nghĩ ba pháp : Không, vô tướng, vô tác, đối với các pháp du hý thần thông, tịnh cõi nước Phật, độ thoát chúng sanh của Bồ-Tát, lòng chúng con không ưa thích.
Vì sao? Đức Thế-Tôn khiến chúng con ra khỏi ba cõi được chứng Niết-bàn, lại nay đây chúng con tuổi đã già nua ở nơi đạo vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác của Phật dạy Bồ-Tát không hề sanh một niệm ưa thích.Chúng con hôm nay ở trước Phật nghe thọ ký cho Thanh-văn sẽ được vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác, lòng rất vui mừng được pháp chưa từng có, chẳng ngờ hôm nay bỗng nhiên được pháp hy hữu, tự rất mừng may được lợi lành lớn, vô lượng trân báu chẳng tìm cầu mà tự được.
Thế-Tôn! chúng con hôm nay xin nói thí dụ để chỉ rõ nghĩa đó.
Thí như có người tuổi thơ bé, bỏ cha trốn đi qua ở lâu nơi nước khác, hoặc mười, hai mươi đến năm mươi năm; người đó tuổi đã lớn lại thêm nghèo cùng khốn khổ, dong ruổi bốn phương để cầu đồ mặc vật ăn, dạo đi lần lần tình cờ về bổn quốc.
Người cha từ trước đến nay, tìm con không được bèn ở lại tại một thành trong nước đó. Nhà ông giàu lớn của báu vô lượng, các kho đụn, vàng, bạc, lưu ly, san-hô, hổ-phách, pha lê, châu ngọc v.v… thảy đều đầy tràn; tôi tớ, thần tá, lại dân rất đông, voi, ngựa, xe cộ bò dê nhiều vô số. Cho vay thâu vào lời lãi khắp đến nước khác, khách thương buôn bán cũng rất đông nhiều.
Bấy giờ, gã nghèo kia dạo đến các tụ lạc, trải qua xóm làng, lần hồi đến nơi thành của người cha ở.
Người cha hằng nhớ con, cùng con biệt ly hơn năm mươi năm mà ông vẫn chưa từng đối với người nói việc như thế, chỉ tự suy nghĩ già nua và có nhiều của cải, vàng bạc, trân báu, kho đụn tràn đầy, không có con cái, một mai mà chết mất thì của cải tản thất không người giao phó. Cho nên ân cần nhớ luôn đến con. Ông lại nghĩ: Nếu ta gặp được con ủy phó của cải, thản nhiên khoái lạc không còn sầu lo.
Thưa Thế-Tôn! Bấy giờ gã cùng tử làm thuê làm mướn lần hồi tình cờ đến nhà người cha bèn đứng lại bên cửa, xa thấy cha ngồi giường sư tử, ghế báu đỡ chân, các hàng Bà-la-môn, Sát-đế-lợi, Cư-sĩ đều cung kính bao quanh. Trên thân ông đó dùng chuỗi ngọc chân châu giá trị nghìn vạn để trang nghiêm, kẻ lại dân tôi tớ tay cầm phất trần trắng đứng hầu hai bên. Màn báu che trên, những phan đẹp thòng xuống, nước thơm rưới đất, rải các thứ danh hoa, các vật báu chưng bày, phát ra, thâu vào, lấy, cho v.v… có các sự nghiêm sức dường ấy, uy đức rất tôn trọng.
Gã cùng tử thấy cha có thế lực lớn liền sanh lòng lo sợ, hối hận về việc đến nhà này, nó thầm nghĩ rằng :
“Ông này chắc là vua, hoặc là bậc đồng vua, chẳng phải là chỗ của ta làm thuê mướn được tiền vật.
Chẳng bằng ta qua đến xóm nghèo có chỗ cho ta ra sức dễ được đồ mặc vật ăn, nếu như ta đứng lâu ở đây hoặc rồi họ sẽ bức ngặt ép sai ta làm”.
Gã nghĩ như thế rồi, liền chạy mau đi thẳng.
Khi đó, ông Trưởng-giả ngồi nơi tòa sư tử thấy con bèn nhớ biết, lòng rất vui mừng mà tự nghĩ rằng: ‘Của cải kho tàng của ta nay đã có người giao phó rồi, ta thường nghĩ nhớ đứa con này làm sao gặp được, nay bỗng nó tự đến rất vừa chỗ muốn của ta, ta dầu tuổi già có vẫn tham tiếc’. Ông liền sai người hầu cận đuổi gấp theo bắt lại.
Lúc ấy, kẻ sứ giả chạy mau qua bắt, gã cùng tử kinh ngạc lớn tiếng kêu oan :
“Tôi không hề xúc phạm, cớ sao lại bị bắt?”
Kẻ sứ giả bắt đó càng gấp cưỡng dắt đem về. Khi đó gã cùng tử tự nghĩ không tội chi mà bị bắt bớ đây chắc định phải chết, lại càng sợ sệt mê ngất ngã xuống đất.
Người cha xa thấy vậy bèn nói với kẻ sứ giả rằng :
“Không cần người đó, chớ cưỡng đem đến, lấy nước lạnh rưới trên mặt cho nó tỉnh lại đừng nói chi với nó”.
Vì sao? Cha biết con mình chí ý hạ liệt, tự biết mình giàu sang làm khiếp sợ cho con. Biết chắc là con rồi mà dùng phương tiện chẳng nói với người khác biết là con mình. Kẻ sứ giả nói với gã cùng tử :
“Nay ta thả ngươi đi đâu tùy ý”.
Gã cùng tử vui mừng được điều chưa từng có, từ dưới đất đứng dậy, qua đến xóm nghèo để tìm cầu sự ăn mặc.
Bấy giờ ông Trưởng-giả toan muốn dụ dẫn người con mà bày chước phương tiện, mật sai hai người, hình sắc tiều tụy không có oai đức: ‘Hai người nên qua xóm kia từ từ nói với gã cùng tử, nơi đây có chỗ làm trả giá gấp bội. Gã cùng tử nếu chịu thời dắt về đây khiến làm. Nếu nó có hỏi muốn sai làm gì? Thì nên nói với nó rằng: ‘Thuê người hốt phân, chúng ta hai người cũng cùng ngươi chung nhau làm.’ Khi đó hai người sứ liền tìm gã cùng tử, rồi thuật đủ việc như trên.
Bấy giờ gã cùng tử trước hỏi lấy giá cả liền đến hốt phân. Người cha thấy con, thương xót và quái lạ. Lại một ngày khác ông ở trong cửa sổ xa thấy con ốm o tiều tụy, phân đất bụi bặm dơ dáy không sạch. Ông liền cởi chuỗi ngọc, áo tốt mịn màng cùng đồ trang sức, lại mặc áo thô rách trỉn dơ, bụi đất lấm thân, tay mặt cầm đồ hốt phân, bộ dạng đáng nể sợ, bảo những người làm rằng: ‘Các ngươi phải siêng làm việc chớ nên lười nghỉ!’ Dùng phương tiện đó được đến gần người con.
Lúc sau lại bảo con rằng : “Gã nam tử này! Ngươi thường làm ở đây đừng lại đi nơi khác, ta sẽ trả thêm giá cho ngươi; những đồ cần dùng như loại bồn, chậu, gạo, bột, muối, dấm, ngươi chớ tự nghi ngại. Cũng có kẻ tớ già hèn hạ, nếu cần ta cấp cho, nên phải an lòng, ta như cha của ngươi chớ có sầu lo”.
Vì sao? Vì ta tuổi tác già lớn mà ngươi thì trẻ mạnh, ngươi thường trong lúc làm việc không lòng dối khi trễ nải giận hờn nói lời thán oán, đều không thấy ngươi có các điều xấu đó như các người làm công khác. Từ ngày nay nhẫn sau như con đẻ của ta. Tức thời Trưởng-giả lại đặt tên cho cùng tử gọi đó là “con”.
Khi đó gã cùng tử, dầu mừng việc tình cờ đó song vẫn còn tự cho mình là khách, là người làm công hèn, vì cớ đó mà trong hai mươi năm thường sai hốt phân, sau đó lòng gã mới lần thể tin ra vào không ngại sợ, nhưng chỗ gã ở cũng vẫn nguyên chỗ cũ.
Thế-Tôn! Bấy giờ Trưởng-giả có bệnh, tự biết mình không bao lâu sẽ chết mới bảo cùng tử rằng :
“Ta nay rất nhiều vàng bạc, trân, báu, kho đụn tràn đầy, trong đó nhiều ít chỗ đáng xài dùng ngươi phải biết hết đó. Lòng ta như thế, ngươi nên thể theo ý ta.
Vì sao? Nay ta cùng ngươi bèn là không khác, nên gắng dụng tâm chớ để sót mất” .Khi ấy cùng tử liền nhận lời bảo lãnh biết các của vật, vàng, bạc, trân, báu và các kho tàng, mà trọn không có ý mong lấy của đáng chừng bữa ăn, chỗ của gã ở vẫn tại chỗ cũ, tâm chí hạ liệt cũng chưa bỏ được.
Lại trải qua ít lâu sau, cha biết ý chí con lần đã thông thái trọn nên chí lớn, tự chê tâm ngày trước. Đến giờ sắp chết, ông gọi người con đến và hội cả thân tộc, quốc-vương, quan đại-thần, dòng sát-lợi, hàng cư-sĩ, khi đã nhóm xong, ông liền tự tuyên rằng : “Các ngài nên rõ, người này là con ta, của ta sanh ra, ngày trước trong thành nọ, bỏ ta trốn đi, nổi trôi khổ sở, hơn năm mươi năm, nó vốn tên ấy, còn ta tên ấy. Xưa ta ở tại thành này lòng lo lắng tìm kiếm, bỗng ở nơi đây gặp được nó. Nó thật là con ta, ta thật là cha nó. Nay ta có tất cả bao nhiêu của cải, đều là của con ta có, trước đây của cải cho ra thâu vào, con ta đây coi biết.”
Thế-Tôn! Khi đó gả cùng tử nghe cha nói như thế, liền rất vui mừng được điều chưa từng có, mà nghĩ rằng : “Ta vốn không có lòng mong cầu, nay kho tàng báu này tự nhiên mà đến”.
Thế-Tôn ! Ông phú Trưởng-giả đó là đức Như-Lai, còn chúng con đều giống như con của Phật. Đức Như-Lai thường nói chúng con là con.
Thưa Thế-Tôn! Chúng con vì ba món khổ nên ở trong sanh tử chịu các sự đau đớn mê lầm không hiểu biết, ưa thích các pháp tiểu thừa. Ngày nay đức Thế-Tôn khiến chúng con suy nghĩ dọn trừ những phân dơ các pháp hý luận. Chúng con ở trong đó siêng gắng tinh tấn được đến Niết-bàn, cái giá một ngày. Đã được đây rồi lòng rất vui mừng tự cho là đủ, mà tự nói rằng: Ở trong pháp của Phật; do siêng năng tinh tấn nên chỗ được rộng nhiều.
Nhưng đức Thế-Tôn trước biết chúng con lòng ưa muốn sự hèn tệ, ham nơi pháp tiểu thừa, chúng con bèn bị Phật buông bỏ chẳng vì phân biệt rằng: Các ông sẽ có phần bảo tàng tri kiến của Như-Lai.
Đức Thế-Tôn dùng sức phương tiện nói bày trí huệ của Như-Lai. Chúng con theo Phật được giá Niết-bàn một ngày, cho là nhiều rồi, đối với pháp Đại-thừa này không có chí cầu. Chúng con lại nhân trí huệ của Phật, vì các vị Bồ-Tát mà chỉ bày diễn nói, nhưng chính tự mình lại không có chí muốn nơi pháp đó.
Vì sao? Đức Phật biết chúng con ưa nơi pháp tiểu thừa, nên dùng sức phương tiện thuận theo chúng con mà nói pháp, chúng con không tự biết thật là Phật tử. Ngày nay chúng con mới biết đức Thế-Tôn ở nơi trí huệ của Phật không có lẫn tiếc.
Vì sao? Chúng con từ xưa đến nay thật là Phật tử mà chỉ ưa nơi pháp tiểu thừa, nếu chúng con có tâm ham Đại-thừa, thời Phật vì chúng con mà nói pháp Đại-thừa. Ở trong kinh này chỉ nói pháp nhứt thừa. Lúc xưa đức Phật ở trước Bồ-Tát chê trách Thanh-văn ham pháp tiểu thừa.
Nhưng đức Phật thực dùng Đại-thừa để giáo hóa, vì thế nên chúng con nói vốn không có lòng mong cầu mà nay báu lớn của đấng Pháp-vương tự nhiên đến, như chỗ nên được của Phật tử đều đã được có.
Bấy giờ ngài Ma-ha Ca-Diếp muốn tuyên lại nghĩa trên mà nói kệ rằng:
Chúng con ngày hôm nay Nghe âm giáo của Phật Lòng hớn hở mừng rỡ Được pháp chưa từng có. Phật nói hàng Thanh-văn Sẽ được thành quả Phật Đống châu báu vô thượng Chẳng cầu tự nhiên được. Ví như gã đồng tử Thơ bé không hiểu biết Bỏ cha trốn chạy đi Đến cõi nước xa khác Nổi trôi khắp nước ngoài Hơn năm mươi năm dài Cha gã lòng buồn nhớ Kiếm tìm khắp bốn phương Kiếm tìm đó đã mỏi Liền ở lại một thành Xây dựng nên nhà cửa Năm món dục tự vui. Nhà ông giàu có lớn Nhiều những kho vàng, bạc Xa-cừ, ngọc mã-não Trân châu, ngọc lưu ly Voi ngựa cùng trâu dê Kiệu, cán đủ xe cộ Ruộng đất và tôi tớ Nhân dân rất đông nhiều Xuất nhập thâu lời lãi Bèn khắp đến nước khác Khách thương người buôn bán Không xứ nào không có, Nghìn muôn ức chúng hội Vây quanh cung kính ông, Thường được bậc vua chúa Mến yêu nhớ tưởng đến, Các quan, hạng hào tộc Đều cũng đồng tôn trọng Vì có các sự duyên Người tới lui rất đông, Giàu mạnh như thế đó Có thế lực rất lớn Mà tuổi đã già nua Lại càng buồn nhớ con Ngày đêm luống suy nghĩ Giờ chết toan sắp đến Con thơ dại bỏ ta Hơn năm mươi năm tròn, Các của vật kho tàng Sẽ phải làm thế nào? Bấy giờ gã cùng tử Đi tìm cầu ăn mặc Ấp này đến ấp khác Nước này sang nước nọ, Hoặc có khi được của Hoặc có khi không được, Đói thiếu hình gầy gò Thân thể sanh ghẻ lác. Lần lựa đi trải qua Đến thành cha gã ở Xoay vần làm thuê mướn Bèn đến trước nhà cha. Lúc ấy ông Trưởng-giả Đang ở trong nhà ông Giăng màn châu báu lớn Ngồi tòa sư-tử cao Hàng quyến thuộc vây quanh Đông người đứng hầu hạ, Hoặc có người tính toán Vàng, bạc, cùng vật báu Của cải ra hoặc vào Biên chép ghi giấy tờ. Gã cùng tử thấy cha Quá mạnh giàu tôn nghiêm Cho là vị quốc-vương Hoặc là đồng bậc vua, Kinh sợ tự trách thầm Tại sao lại đến đây? Lại thầm tự nghĩ rằng: Nếu ta đứng đây lâu Hoặc sẽ bị bức ngặt Ép buộc sai khiến làm. Suy nghĩ thế đó rồi Rảo chạy mà đi thẳng Hỏi thăm xóm nghèo nàn Muốn qua làm thuê mướn. Lúc bấy giờ Trưởng-giả Ngồi trên tòa sư-tử Xa trông thấy con mình Thầm lặng mà ghi nhớ, Ông liền bảo kẻ sứ Đuổi theo bắt đem về. Gã cùng tử sợ kêu Mê ngất ngã trên đất Người này theo bắt tôi Chắc sẽ bị giết chết Cần gì đồ ăn mặc Khiến tôi đến thế này! Trưởng-giả biết con mình Ngu dại lòng hẹp hèn Chẳng chịu tin lời ta Chẳng tin ta là cha Ông liền dùng phương tiện Lại sai hai người khác Mắt chột, thân lùn xấu Hạng không có oai đức! Các người nên bảo nó Rằng ta sẽ thuê nó Hốt dọn các phân nhơ Trả giá bội cho nó. Gã cùng tử nghe rồi Vui mừng theo sứ về Vì dọn các phân nhơ Sạch sẽ các phòng nhà Trưởng-giả trong cửa sổ Thường ngó thấy con mình Nghĩ con mình ngu dại Ưa thích làm việc hèn. Lúc đó ông Trưởng-giả Mặc y phục cũ rách Tay cầm đồ hốt phân Qua đến chỗ con làm Phương tiện lần gần gũi Bảo rằng: rán siêng làm! Đã thêm giá cho ngươi Và cho dầu thoa chân Đồ ăn uống đầy đủ Thêm đệm chiếu đầy ấm Cặn kẽ nói thế này: Ngươi nên siêng làm việc! Rồi lại dịu dàng bảo Như con thật của ta. Ông Trưởng-giả có trí Lần lần cho ra vào Trải qua hai mươi năm Coi sóc việc trong nhà, Chỉ cho biết vàng, bạc, Ngọc trân châu, pha-lê Các vật ra hoặc vào Đều khiến gã biết rõ. Gã vẫn ở ngoài cửa Nương náu nơi am tranh Tự nghĩ phận nghèo nàn Ta không có vật đó. Cha biết lòng con mình Lần lần đã rộng lớn Muốn giao tài vật cho Liền nhóm cả thân tộc Quốc vương các đại thần Hàng sát-lợi, cư-sĩ Rồi ở trong chúng này Tuyên nói chính con ta Bỏ ta đi nước khác Trải hơn năm mươi năm, Từ gặp con đến nay Đã hai mươi năm rồi Ngày trước ở thành kia Mà mất đứa con này Ta đi tìm khắp nơi Bèn đến ngụ nơi đây Phàm của cải ta có Nhà cửa cùng nhân dân Thảy đều phó cho nó Mặc tình nó tiêu dùng. Người con nhớ xưa nghèo Chí ý rất kém hèn Nay ở nơi cha mình Được quá nhiều châu báu Và cùng với nhà cửa Gồm tất cả tài vật, Lòng rất đỗi vui mừng Được điều chưa từng có. Đức Phật cũng như thế Biết con ưa tiểu thừa Nên chưa từng nói rằng Các ngươi sẽ thành Phật Mà chỉ nói chúng con Được có đức vô lậu Trọn nên quả tiểu thừa Hàng Thanh-văn đệ tử Đức Phật bảo chúng con Nói đạo pháp tối thượng Người tu tập pháp này Sẽ được thành Phật quả Chúng con vâng lời Phật Vì các Bồ-Tát lớn Dùng các món nhân duyên Cùng các món thí dụ Bao nhiêu lời lẽ hay Để nói đạo vô thượng. Các hàng Phật tử thảy Từ nơi con nghe pháp Ngày đêm thường suy gẫm Tinh tấn siêng tu tập. Bấy giờ các đức Phật Liền thọ ký cho kia: Các ông ở đời sau Sẽ được thành Phật đạo. Pháp mầu rất bí tàng Của tất cả các Phật Chỉ để vì Bồ-Tát Mà dạy việc thật đó, Nhưng chẳng vì chúng con Nói pháp chân yếu này Như gã cùng tử kia Được gần bên người cha Dầu lãnh biết các vật Nhưng lòng chẳng mong cầu, Chúng con dầu diễn nói Tạng pháp báu của Phật Tự mình không chí nguyện Cũng lại như thế đó. Chúng con diệt bề trong Tự cho là đã đủ Chỉ xong được việc này Lại không biết việc khác. Chúng con dầu có nghe Pháp tịnh cõi nước Phật Cùng giáo hóa chúng sanh Đều không lòng ưa vui. Như thế là vì sao? Vì tất cả các pháp Thảy đều là không lặng Không sanh cũng không diệt Không lớn cũng không nhỏ Vô lậu và vô vi, Suy nghĩ thế đó rồi Chẳng sanh lòng ưa muốn. Chúng con đã từ lâu Đối với trí huệ Phật Không tham không ưa thích Không lại có chí nguyện, Mà đối với pháp mình Cho đó là rốt ráo. Chúng con từ lâu nay Chuyên tu tập pháp không Được thoát khỏi hoạn nạn Khổ não của ba cõi Trụ trong thân rốt sau Hữu dư y Niết-bàn Đức Phật dạy bảo ra Chứng được đạo chẳng luống Thời là đã có thể Báo được ơn của Phật. Chúng con dầu lại vì Các hàng Phật tử thảy Tuyên nói pháp Bồ-Tát Để cầu chứng Phật đạo Mà mình đối pháp đó Trọn không lòng ham muốn Đấng Đạo-Sư buông bỏ Vì xem biết lòng con Ban đầu không khuyên gắng Nói những lợi có thực Như ông Trưởng-giả giàu Biết con chí kém hèn Bèn dùng sức phương tiện Để hoà phục tâm con Vậy sau mới giao phó Tất cả tài vật báu Đức Phật cũng thế đó Hiện ra việc ít có Biết con ưa tiểu thừa Bèn dùng sức phương tiện Điều phục tâm của con Rồi mới dạy trí lớn. Chúng con ngày hôm nay Được pháp chưa từng có Chẳng phải chỗ trước mong Mà nay tự nhiên được Như gã cùng tử kia Được vô lượng của báu Thế-Tôn! Chúng con nay Được đạo và chứng quả Ở nơi pháp vô lậu Được tuệ nhãn thanh tịnh Chúng con từ lâu nay Gìn tịnh giới Phật chế Mới ở ngày hôm nay Được hưởng quả báo đó, Trong pháp của Pháp-vương Lâu tu-hành phạm hạnh Ngày nay được vô lậu Quả báo lớn vô thượng Chúng con ngày hôm nay Mới thật là Thanh-văn Đem tiếng đạo của Phật Cho tất cả đều nghe Chúng con ngày hôm nay Thật là A-la-hán Ở nơi các thế gian Trời, người và ma, phạm, Khắp ở trong chúng đó Đáng lãnh của cúng dường Ơn lớn của Thế-Tôn Đem việc ít có này Thương xót dạy bảo cho Làm lợi ích chúng con Trải vô lượng ức kiếp Ai có thể đền được. Tay lẫn chân cung cấp Đầu đảnh lễ cung kính Tất cả đều cúng dường Đều không thể đền được. Hoặc dùng đầu đội Phật Hai vai cùng cõng vác Trong kiếp số hằng sa Tận tâm mà cung kính, Lại đem dưng đồ ngon Y phục báu vô lượng Và các thứ đồ nằm Cùng các món thuốc thang Gỗ ngưu-đầu chiên-đàn Và các vật trân báu Để dựng xây tháp miếu Y báu lót trên đất Như các việc trên đây Đem dùng cúng dường Phật Trải kiếp số hằng sa Cũng không đền đáp được. Các Phật thật ít có Đấng vô lượng vô biên Đến bất-khả tư-nghì Đủ sức thần thông lớn, Bậc vô lậu vô vi Là vua của các Pháp Hay vì kẻ hạ liệt Nhẫn việc cao thượng đó, Hiện lấy tướng phàm phu Tùy cơ nghi dạy nói Các Phật ở nơi pháp Được sức rất tự tại Biết các hàng chúng sanh Có những điều ưa muốn Và chí lực của nó Theo sức nó kham nhiệm Dùng vô lượng thí dụ Mà vì chúng nói pháp Tùy theo các chúng sanh Trồng căn lành đời trước Lại biết đã thành thục Hay là chưa thành thục Suy lường những điều đó Phân biệt biết rõ rồi Ở nơi đạo nhất thừa Tùy cơ nghi nói ba.